تبلیغات
خوشه‌ویستی-كورد-كوردستان

خوشه‌ویسترین که‌ست (الله)‌* بیت جوانترین وشه‌ت( سبحانه‌الله)‌ *بیت باشترین هاوریت( قورئان)* بیت خوشترین جیگات( به‌هه‌شت) بیت





زندگینامه مام وه‌ستا گۆران [گه وره پیاوانی کورد(بزرگان کرد) , ]



 

عەبدوڵڵا گۆران

عەبدوڵڵا بەگ ناسراو بە عەبدوڵڵا گوران (لەدایک بوون ١٩٠٥ - کوچی دوایی ١٩٦٢) . گوران ‌شاعیر و فەرهەنگ‌دۆستی بەناوبانگی کورد لە شاری هەڵەبجە هاتە دنیاوە. لەبەر هەستە نیشتمانپەروەرەکەی تووشی کێشەی زۆر بوو دەگەڵ حکومەتی کاتی عێراق بەڵام بە هۆنراوەکانی خزمەتێکی بێ‌وێنەی بە ئەدەب و فەرهەنگی گەلی کورد کرد. گۆران لە شاری سلێمانی و بەهۆی نەخۆشینی شێرپەنجە کۆچی‌دوایی کرد.

سه‌ره‌تای ژیان

گۆران، یان عەبدوڵڵا بەگ، کوڕی سلێمان بەگی کوڕی عەبدوڵڵا بەگ بوو. هه‌ردوو باوک و باپیری لە شیعر و ئەدەب‌دا بەھرەیان بووە و بە کوردی و بە فارسی نووسیویانە و شێعریان وتووە؛ بە تایبەتی عەبدوڵڵا بەگی باپیری، کە گۆرانی بە ناوەوە ناونراوە لە زمان و ئەدەبی فارسی‌دا دەستێکی درێژی بووە و ھەر بۆیەش بە کاتبی فارسی ناوبراوە.

گۆران لە ١٩٠٤ یا لە ١٩٠٥ دا لە شاری ھەڵەبجە لە دایک بووە. بنەماڵەی باپیری لە بەگزادەی «میران بەگی» بوون لە ناوچەی مەریوان و عینایەتوڵڵا بەگی کوڕی ئەمانوڵڵا بەگیان بە خۆی و خێزانیەوە دێتە سلێمانی و لە ناوچەی قەرەداغ ماوەیەک دائەنیشێ. زۆری پێ ناچێ کۆچی دوایی ئەکا، عەبدوڵڵا بەگی کوڕی -باپیری گۆران- لەگەڵ ھەموو خێزانەکەیاندا کە لە برایەکی بچوکی و دایکی و ژنەکەی و منداڵەکانی خۆی پێکھاتووە ڕوو ئەکەنە ھەڵەبجە چۆنکە خۆیان بە جاف زانیوە و لەوێ جێگیر ئەبن. لەو سەفەرەدا دایکی عەبدوڵڵا بەگ و براکەی بە سێبەڕو ئەمرن و ئەمێننەوە عەبدوڵڵا بەگ و منداڵەکانی خۆی کە ئەمانە بوون :مستەفا بەگ، نووری بەگ، نەفێ خان، سلێمان بەگ، حەبیبە خان. لەمانە نەفێ‌خان شوو ئەکا بە مەجید بەگی عوسمان پاشا. حەبیبە خانیش شو ئەکا بە یەکێ لە شێخانی خانەقای لای پاوە. مستەفا بەگ و نوری بەگیش کەسیان لە پاش بەجێ نامێنێ. بەڵام سلێمان بەگ ئەم مناڵانەی ئەبێ: عەلی، شەمسە،‌ محەمەد و عەبدوڵڵا. عەلی و شەمسە بە لاوی مردوون. محەمەدیش کە مەشھوور بووە بە «حەمە بەگە ڕووشە» پاش مردنی باوکی بە دوو ساڵ ئەکوژرێ. بەم چەشنە لەم بنەماڵەیە ھەر عەبدوڵڵا -گۆرانی دواڕۆژ- ئەمێنێتەوە.

گۆران لای باوکی قورئان و سەرەتای خوێندنی خوێندووە. پاشانیش لە «مزگەوتی پاشا»ی ھەڵەبجە بووە بە فەقێ و تەنانەت ماوەیەکیش بە «فەقێ عەبدوڵڵا» ناسراوە.

لە دوا ساڵەکانی شەڕی یەکەمی جیھانی و سەرەتای ھاتنی به‌ڕیتانیه‌کان، بۆ ماوەیەک ھەڵەبجە چۆڵ ئەبێت و خەڵک ڕوو ئەکەنە لادێکانی دەور و پشت. ماڵی باوکی گۆرانیش لە بەھاری ١٩١٩وە تا پاییزی ئەو ساڵە ڕوو ئەکەنە چەمی بیارە و لەوێ لە باخێکدا ھەوار ئەخەن و بۆ پاییز ئەوسا ئەگەڕێنەوە بۆ ھەڵەبجە.

گۆران خۆی بۆ ماموه‌ستا رەفیق حیلمیی گێڕاوەتەوە :‍

لە بیرمە کە یەکەم قۆتابخانەی زەمانی تورک لە ھەڵەبجە دانرا، بۆ پۆلی یەکەم وەرگیرام، کە مۆدیرەکەمان، بە ڕەحمەت بێ، تاھیر ئەفەندیی مەلا ئەمینی جەففار، پێی ئەوت پۆلی ئیحتیات».

وەک گۆران خۆی گێڕاویەتەوە دەوامی لە قۆتابخانەی «رەسمی»یشدا پچڕ‌پچڕ بووە. پۆلی چوارەمی لە سەردەمی داگیرکرانی ھەڵەبجەدا لە لایەن به‌ڕیتانیاوه‌ تەواو کردووە.

ده‌ستپێکی ژیانی تاڵ و تێکۆشان

لە ١٩١٩دا سڵێمان بەگی باوکی گۆران کۆچی دوایی ئەکات. پاشان لە ١٩٢١دا محەمەد بەگی برای. بە ھاندانی مستەفا سائیب، لەگەڵ عەبدولواحید نووریی خاڵۆزایدا ئەیاننێرێ بۆ قۆتابخانەی عیلمییەی کەرکووک بۆ خوێندن، بەڵام ھەر لەو ساڵەدا موحەمەد بەگی برایشی ئەکوژرێ. ئیتر گۆران کەسی وای نامێنێ گۆزەرانی خوێندنی خۆی و ژیانی دایکی ببابەڕێوە، لەبەر ئەوە دەست لە خوێندن ھەڵ‌ئەگرێ و لە ساڵی ١٩٢٢ەوە تا ساڵی ١٩٢٥ گەلێ دەستتەنگی ئەچێژێ.

گۆران بۆ یەکەم جار لە ١٩٢٥دا بە مامۆستایی لە قۆتابخانەی ھەڵەبجە دامەزراوە و تا ١٩٣٧ لە قۆتابخانەکانی ئەو ناوچەیەدا ماوەتەوە. پاشان گوێزراوەتەوە بۆ ئەشغاڵ بەشی کاروباری ڕێگاوبان و تا گیرانی یەکەمی لە ١٩٥١دا، جگە لەو چەند ساڵەی کە لەگەل چەند ڕۆشنبیرێکی‌تری کورددا ئەچێ بۆ یافا لە ئێستگەی ڕادیۆی ڕۆژھەڵاتی نزیک بە مەبەستی بەشداری لە خەباتدا لە دژی فاشیزم بەشی کوردستان ئەکەنەوە، لە ئەشغاڵدا ئەمێنێتەوە.

لە تەشرینی دووھەمی ١٩٥٢دا لە بەندیخانەی یەکەمی دێتەدەر و ئەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی و ئەبێ بە بەرپرسی ڕۆژنامەی «ژین». تا ئەیلوولی ١٩٥٤ لەسەر ئەم کارە ئەمێنێتەوە. لە 17 مانگی یه‌کی 1954دا بۆ جاری دووھەم لەگەڵ کۆمەڵێ لە ئاشتیخوازانی سلێمانی ئەگیرێ و حۆکمی ساڵێ بەند و ساڵێ خستنە ژێر چاودێریی پۆلیسی، بەسەرا ئەدرێ. ماوەی حەپسەکەی لە سلێمانی و کەرکووک و کووت و بەعقووبە و نوگرە سەلمان و ماوەی چاودێرییەکەشی لە بەدرە بەسەر ئەبا.

لە 12مانگی 9 ساڵی 1956 ئەم حۆکمە تەواو ئەکا و بەرئەبێ و ئەچێتە بەغدا. چەن ڕۆژێک لەوێ لە پڕۆژە حوکوومەتیەکانی بینادا ئەبێ بە چاوەش عەمەلە. زۆری پێ ناچێ دیسانەوە لە ھێرشی میریدا بۆ سەر نیشتمان‌پەروەران بەبۆنەی دەسدرێژییە سێقۆڵییەکەی سەر میسرەوە، ئەگیرێتەوە و لە17مانگی 11 ساڵی 1956 دا دادگای عورفی لە کەرکووک حۆکمی یا سێ ساڵ بەندی یا بە بارمتەدانانی ھەزار دیناری نەختی ئەدا کە تا سێ ساڵ ورتەی وای لەدەم دەرنەیەت و کردەوەی وای لێ‌ نەوەشێتەوە کە میری پێی دڵگران ببێ.....گۆران نە ھەزار دینارەکەی ئەبێ و نە ئەشیەوێ گفتی‌وا بە میری بدا، بۆیە ئەخرێتەوە بەندیخانە و تا یه‌که‌می مانگی 8 ساڵی 1958 پاش سەرکەوتنی شۆڕشی پیرۆزی ١٤ی تەمووز تیا ئەھێڵرێتەوە. گۆران ئەم ماوەیەی لە بەندیخانە کەرکووک و بەعقووبە بەسەر بردووە.

پاش بەر بوونی لە زیندان ئەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی و پاش ئەوە بۆ ماوەیەک لەگەڵ وەفدێکی میللی سەر لە یەکێتی سۆڤیەت و چینی میللی و کۆریای دیمۆکراتی ئەدا. لە سەرەتای ١٩٥٩دا سەرپەرشتی گۆڤاری شەفەق ئەگرێتە دەست و بەناوی بەیان دەری ئەکا و لە ئیسکانی سلێمانیش دائەمەزرێ و تا ناوەڕاستی ١٩٦٠ کاری تیا ئەکا. ئەنجا بە بیانووی ئەوەوە کە گۆیا بێ‌پرس کاری بە جێ ھێشتووە - کار بە جێ‌ھێشتنەکەی بۆ چوون بۆ شەقڵاوە بووە بۆ بەشدار بوون لە کۆنگرەی دووھەمی مامۆستایانی کورد- لەسەر کار لای ئەبەن.

لە ناوەڕاستی ١٩٦٠دا دێتە بەغدا و ئەبێ بە مۆحازەردەر لە بەشی کوردیی کوللییەی ئادابی زانکۆی بەغدا و بە ئەندامی دەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی ئازادی.

دۆخی له‌ش‌ساخی

لە سەرەتای ١٩٦٢دا ژانەسک زۆری بۆ ئەھێنێ. دەر ئەکەوێ کە گەدەی تووشی نەخۆشیی شێر پەنجە بووە؛ نه‌شته‌رگه‌ریه‌کی سەرکەوتووی لە بەغدا بۆ ئەکرێ، بەڵام بە داخەوە پاش وادە. پاش ئەو نه‌شته‌رگه‌ریه‌ لە نیساندا ئەڕوات بۆ مۆسکۆ، سێ مانگێک لە نەخۆشخانەی کرێملین و سەنەتۆریی « بەرڤیخە» بەسەر ئەبا و پاشان ئەگەڕێتەوە بۆ عێراق. پاش گەڕانەوەی بە ماوەیەکی کەم، نەخۆشییەکەی سەر ھەڵ‌ئەداتەوە و تەنگی پێ ھەڵ‌ئەچنێ. لە بەر ئەوە ئەگەڕێتەوە بۆ سلێمانی و لەوێ لە جێدا ئەکەوێ.

لە سەعات نۆ و نیوی سبەینێی 18ی مانگی 11 ساڵی 1962دا چاوی یەکجاری ئەنێتەوە.

 

منبع : ویكیپدیا كوردی

 




نوشته شده توسط خوشه ویست در  پنجشنبه 29 بهمن 1388 و ساعت 05:50 ب.ظ


() نظر
       




سلام من خوشه ویست هستم این یک وبلاگ در مورد کردکردستان، فرهنگ وآداب و رسوم ملت کرد است. از دوستانی که سر می زنند تشکر می کنم دوست عزیزم روزرین من را در گرد آوری مطالب بسیار کمک کردند متشکرم
بایگانی

 نویسندگان

خوشه ویست (149)


موضوعات

وتەی ناوداران (سخن بزرگان) (1)
شاعران معاصر کرد (شاعیرانی هاوچه‌ڕخی کورد) (2)
مطلب موقتی (مناسبتی) (1)
شیعر و قسه ی خوش * سورانی * (32)
شیعر و قسه ی خوش * کورمانجی * (10)
گه وره پیاوانی کورد(بزرگان کرد) (40)
زمانی کوردی ( زبان کردی) (32)
چیروک و داستان (3)
متفرقه (19)


 آرشیو

بهمن 1391 (1)
دی 1391 (1)
آبان 1391 (1)
شهریور 1391 (2)
تیر 1391 (1)
خرداد 1391 (2)
اردیبهشت 1391 (2)
فروردین 1391 (1)
اسفند 1390 (1)
دی 1390 (1)
آذر 1390 (1)
آبان 1390 (1)
مهر 1390 (3)
شهریور 1390 (4)
مرداد 1390 (3)
تیر 1390 (5)
خرداد 1390 (5)
اردیبهشت 1390 (4)
فروردین 1390 (2)
اسفند 1389 (5)
دی 1389 (1)
آذر 1389 (1)
آبان 1389 (2)
مهر 1389 (2)
مرداد 1389 (2)
تیر 1389 (2)
خرداد 1389 (2)
اردیبهشت 1389 (1)
فروردین 1389 (1)
اسفند 1388 (1)
بهمن 1388 (2)
دی 1388 (1)
آذر 1388 (2)
مهر 1388 (2)
شهریور 1388 (2)
مرداد 1388 (1)
تیر 1388 (2)
خرداد 1388 (3)
اردیبهشت 1388 (3)
فروردین 1388 (2)
اسفند 1387 (4)
بهمن 1387 (3)
دی 1387 (2)
آذر 1387 (4)
آبان 1387 (5)
مهر 1387 (3)
شهریور 1387 (2)
مرداد 1387 (2)
تیر 1387 (2)
خرداد 1387 (2)




لینكدونی
کامیاران و کامیارانی‌ها (-)
خویندکارانی کوردستانی زانکوی ئیلام (-)
کتابخانه هه ورامان ؛یانه وکتێبۆ هه ورامانی (-)
ژوانگه (-)
کامیاران و کامیارانی ها (-)
چوپان دروغگو (-)
کلهر (-)
کلهرستان (-)
کردستان سرزمین نیکی ها (-)
کردستان شناسی (-)
ئاپۆرە (-)
كورده‌واری (-)
رازیار (-)
هووز لک (-)
رومشگان (-)
دانلودآهنگ جدیدوقدیمی كردی (كوردی) (-)
کتیبخانه‌ی کوردی ئه‌وین (-)
نقده نه‌غه‌ده سندووس (-)
بوکی کوردستان (-)
سرشک مریوان (-)
تاریخ کردستان (-)
دل نوشته (-)
پالنگانپالنگان،كامیاران،هورامان،كورده واری (-)
اشعار و ترانه كوردی كورمانجی (-)
هورامان هانه به‌رچه‌م (-)
کوردی جنوبی (-)
آب و آفتاب و آینه (-)
سنقر و کلیایی (-)
سقز (-)
مهاباد (-)
تروسکه‌ ئاگر (-)
كورد و كوردستان (-)
هوز له‌ك(لكستان) (-)
فرهاد کرد (عکسهایی از کردستان) (-)
Lîstêk_لیستئک (کرمانج سرای) (-)
بزرگترین منبع اطلاع رسانی کردستان (-)
شاباد (-)
سومای چاو (-)
مه‌کویه‌کی روشنبیری و هونه‌رییه بو گه‌نجان (-)
نه رمه واڵه ی کوردی بۆ ویندۆز (-)
کاردو kardu (-)
عاشق کردستان (-)
شبدر سیراب (-)
لرستان ما (-)
فرهنگ و تاریخ و هنر كردی (-)
مانگه شه‌وی له‌لیلاخ (-)
سرزمین آفتاب (-)
zeryaw (-)
ساخت وبلاگ كردی (كوردی بلاگ ) (-)
دیدنیهای ایلام (-)
خوناوكه (-)
ئه‌زمه‌ڕ سیاسی و رۆشنبیری (-)
XELWET - خه‌ڵوه‌ت (-)
كلیم الله توحدی (-)
سه‌ریوان (گیلانغرب) (-)
شووشه (-)
ژیرو (-)
ده نگێك بۆ ئاواته کان (-)
هاودڵی (-)
فرمیسک(فرهنگ و هنر کردستان) (-)
کردان شیراز (-)
پایگاه اطلاع رسانی تلاطم (-)
توسعه دهندگان علم (-)
ژانی گه‌ل (-)
آشنایی با مسائل فرهنگی کرد (-)
هاستینگ کردی (-)
بانکول (-)
سوران بلاگ (-)
فرهنگی(کردستان) (-)
اتفاقا ما.... (-)
تارنگار کوردهای کورمانج (-)
آوای کرد (-)
کرد امروز (-)
بزرگترین سایت تفریحی کردستان (-)
سه‌یران (-)
کردهای قزوین (-)
شیعری کوردی (-)
تهران 7 فروم (-)
تاریخچه کرد (-)
حه‌وت کانی (-)
زه‌رده په‌ری گول (-)
پاییز (-)
زیبای خفته (-)
کرد و کردستان (-)
کونه کورد (-)
په یڤ (-)
ناجی ملت کرد (-)
بهار اشعار (-)
شیعر کوردی (-)
اهل سنت (-)
آرشیو لینكدونی




جستجو

جستجو در بلاگ






مطالب گذشته وبلاگ

  حسین تقدیسی

  کاردوک

  تاریخچه خط کوردی

  زندگینامه فقی تیران

  مناجات کوردی ( شعر کورمانجی )

  نگاهی تاریخی به وضعیت کردهای ایران

  ماههای سال در زبان کوردی

  معرفی ایلات جلالی و شكاك

  زندگینامه وه‌لی دیوانه

  شعر زیبای مادر (كورمانجی)

  فلسفه رقص كردی و انواع رقص كردی

  گذری بر تاریخ هورامان

  طبقه بندی زبانهای دنیا

  كردهای شیراز

  طایفه بارزانی

  استاد هادی ضیاالدین (مجسمه ساز)

  فرهنگهای كردی (فرهنگ لغت)

  معرفی دلدار(شاعر كورد)

  معرفی چند زن روشنفكر كرد

  منطقه موكریان

  كردهای ایلام

  شعر (Durî te )

  نقده همیشه كردستان

  كردهای ارومیه

  زندگینامه مام وه‌ستا گوران

  SMS اس ام اس کردی (کوردی)

  آیین در کردستان

  لکی

  کردهای ایلام (1)

  شعر (لهجه کرمانشاهی)

  امپراتوری ماد

  حه‌سه‌ن سه‌لاح سوران(حسن صلاح سوران)

  شرف خان بدلیسی

  ئه‌مشه‌و(شیعر)

  سید خلیل عالی نژاد

  زن کرد از دید نویسندگان

  معروف کوکه ای

  بابرده‌ڵه (شعر)

  قاله مه‌ره

  محمد قاضی

  كۆڵه‌كه‌كانی گۆرانی كوردی

  جگه‌رخوین (شاعر و نویسنده)

  کردستان یک رویا

  مه ستانه

  لی‌کولینه‌وه‌یک له سه‌ر نه‌وروز

  کیژی کا فروش

  خوشه‌ویستی له نیوان رواله‌ت و جه‌وهه‌ر دا

  شعر نیشتمان (وطن) به لهجه فیلی

  مستوره ئه‌رده‌لان (اردلان)

  هه‌تاوه‌ خه‌واڵۆكانی وڵاتی من

  کرمانشاه و دلیل فارسی حرف زدن

  نامه‌ی پدر و مادری برای فرزندانشان

  نوشتن با الفبای کردی یا لاتین؟

  زندگینامه سید علی اصغر کردستانی

  امپراتوریهای کرد بخش دوم

  چند شعر زیبای کردی

  امپراتوریهای کرد بخش اول

  شعرای هورامان

  جه‌لاد(شعر سورانی)

  سه‌‌ره‌تایه‌ک بۆ مێژوو

  نام شهرهای کردستان از کجا آمده؟

  زن کرد(ژنی کورد)

  ئه‌خته‌ر‌کچی کوردی چاو‌مه‌ست(شعر سورانی)

  زندگینامه احمد خانی (دانلود کتاب مم و زین)

  شعر سورانی(ئه‌من ئه‌ی نیشتمان توم هه‌ر له‌بیره)

  لباس کردی+عکس

  مراسم پیر شالیار(اورامان)

  زندگینامه شوان پرور

  شعر کردی سورانی(نه عه‌ره‌بم به ایرانی نه تورکیکی شاخستانی)

  ساختار دستوری زبان کردی

  زندگینامه پوران درخشنده

  هه‌شت دروی دایه (مطلب جالب)

  شعر کردی سورانی(دایه)

  بررسی موسیقی کردی

  شعر کردی سورانی(کانی)

  بررگان کرد(باستان و جهان)

  كردستان در دوره ­ی اسلامی

  شعر کردی سورانی(بهار)

  تاریخچه رقص کردی

  وی زالم(شعر کرمانجی)

  کردستان در دوران باستان

  شعری عاشقانه

  مطلبی حکمت آموز

  زندگینامه قانع

  زندگینامه نالی

  تو گوت از گولم(شعرکرمانجی+ترجمه)

  امید کردستانی(معاون ارشد گوگل)

  که‌س به وه‌ی نالا ئازایی(داستان کردی)

  زندگینامه شرکو بی‌کس

  زندگینامه حسن زیرک





آمار وبلاگ
بازدید های امروز :
بازدید های دیروز :
كل مطالب :
كل بازدید ها :





قالب توسط :صابر كردستانچی






Online User