تبلیغات
خوشه‌ویستی-كورد-كوردستان

خوشه‌ویسترین که‌ست (الله)‌* بیت جوانترین وشه‌ت( سبحانه‌الله)‌ *بیت باشترین هاوریت( قورئان)* بیت خوشترین جیگات( به‌هه‌شت) بیت





كۆڵه‌كه‌كانی گۆرانی كوردی [متفرقه , ]




كۆڵه‌كه‌كانی گۆرانی كوردی!

(ریشه ها یا مبنای آوازهای کردی)

كاتێك لاپه‌ڕه‌كانی مێژووی نه‌ته‌وه‌ی كورد هه‌ڵده‌ده‌ینه‌وه‌، گه‌لێك به‌ڵگه‌ی نه‌مر و تایبه‌ت به‌ كوردمان به‌رچاو ده‌كه‌وێ كه‌ هه‌ر له‌و كاته‌دا جێگای شانازی ئێمه‌ی كورده‌، وه‌ڵامێكی ددان شكێنیشه‌ بۆ ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ داگیركه‌رانه‌ی كه‌ كوردستان به‌ موڵكی خۆیان و نه‌ته‌وه‌ی كورد به‌ كۆیله‌ی حاكمیه‌ته‌ دواكه‌وتووه‌كه‌یان ده‌زانن. له‌ بواری ڕاپه‌ڕین و به‌رخۆدانی بێوچانی ئه‌م گه‌له‌وه‌ بگره‌ تا ده‌گاته‌ هونه‌ری شۆڕشگێڕی، مشتێك له‌ خه‌رواری ئه‌م ڕاستی یه‌ حاشاگه‌ڵنه‌گره‌یه‌. له‌م وتاره‌دا، ده‌مهه‌وێ ئاماژه‌ به‌ چه‌ند شێوازێكی گۆرانی كوردیی بكه‌م كه‌ ده‌كرێ به‌ حه‌ق ناوی <كۆڵه‌كه‌كانی گۆرانی كوردی> لێ بنرێ، چوونكه‌ ئه‌م شێوازانه‌ تایبه‌تی كوردن و ته‌نیا به‌ كورد ده‌وترێته‌وه‌. مه‌به‌ست له‌ نووسینی ئه‌م چه‌ند دێڕه‌ و ئاماژه‌ كردن به‌و شێوه‌ گۆرانی یانه‌، هه‌م سه‌ربه‌خۆبوونی فه‌رهه‌نگ و كه‌له‌پووری كورد ده‌سه‌لمێنێ و هه‌م نه‌وه‌ی نوێی پێ ئاشنا ده‌بێ.





كۆڵه‌كه‌كانی گۆرانی كوردی!

 هۆره‌:
 
له‌ ناوچه‌كانی ئیلام و كرماشان و ده‌ور و به‌ری سنه‌ ئه‌م شێوه‌ گۆرانی یه‌ باوه‌ و به‌ زاراوه‌ی كوردی خوار واته‌ كه‌ڵهوڕی ده‌چڕدرێ. نه‌ له‌ گه‌ڵ مۆسیقادا دێته‌وه‌ و نه‌ ڕیتمی( ئیقاع) هه‌یه‌. ناوه‌رۆكی هه‌ڵبه‌سته‌كانی ده‌كرێ پاڵه‌وانی، دڵداری، حه‌زینی و پیری بێ. مێژوونووسان ده‌بێژن هۆره‌ له‌ ئه‌هوراوه‌ هاتووه‌ و یه‌كێكه‌ له‌ ئاوازه‌ كۆنه‌كانی سه‌رده‌می زه‌رده‌شت. جۆره‌كانی هۆره‌ گه‌لێك زۆرن كه‌ لێره‌دا به‌ پێی ده‌رفه‌ت ئاماژه‌ به‌ چه‌ند جۆریان ده‌كه‌ین: پاوه‌مووری، لوڕی چڕ، سوارانه‌چڕ، قه‌ڵوه‌زی چڕ، قاچاخی چڕ، دووده‌نگی، غه‌ریبی چڕ، ئه‌كبه‌رخانی، كڵاودڕ، یه‌كده‌نگی، ئه‌ركه‌وازی چڕ، هه‌ی سوار هه‌ی سوار، عه‌زیز و ته‌كش، یۆسوو و كڵاوزه‌ڕ، چۆڵ چڕ و كوێ (كێو) چڕ و زۆری تر.  ناوی هۆره‌چڕه‌كان: عه‌لی نه‌زه‌ر، عه‌وله‌زیز بڕه‌وه‌نی، سه‌ی قولی، كه‌مه‌ری گوڵستانی، سڵێمان نه‌ورۆزی، یاركه‌ره‌م نه‌جه‌فی، نه‌سوور قهڵاواڕی، ئه‌حمه‌د و ئه‌قباڵ سه‌فه‌ری.

سیاوچه‌مانه‌ :
گۆرانی  سیاوچه‌مانه‌( سیاچه‌مانه‌ ) له‌ ده‌ڤه‌ری هه‌ورامان به‌ هه‌ورامانی ته‌خت و لهۆنه‌وه‌ له‌ سه‌ر زاری پیر و لاوی ئه‌و مه‌ڵبه‌نده‌ دڵبه‌نده‌یه‌. ئه‌م گۆرانی یه‌ش وه‌ك هۆره‌ بێ مۆسیقا و بێ ڕیتمه‌. مێژوویه‌كی كۆنی هه‌یه‌ و ده‌چێته‌وه‌ سه‌ر زه‌مانی زه‌رده‌شت. بۆ ده‌ست نیشان كردنی ده‌نگبێژانی ئه‌م گۆرانی یه‌ ده‌كرێ ناوی شه‌فیع ، حه‌مه‌ حسه‌ین ، عوسمان كێمنه‌یی و جه‌میل نه‌وسوودی و فتح الله‌ جوانڕۆیی (ئه‌مینی) له‌ ڕیزی پێشه‌وه‌ ببه‌ین . دیاره‌ عوسمان و جه‌میل جێگایه‌كی تایبه‌تی یان له‌ وتنی ئه‌م گۆرانی یه‌ دا هه‌یه‌ . هه‌ڵبه‌ستی ئه‌م گۆرانی یه‌ به‌ شێوه‌زاری هه‌ورامی یه‌ و پتر له‌ گه‌ڵ شیعری دڵداری ، نیشتمانی و عیرفانی ده‌وترێته‌وه‌ .

 
لاووك ( لاوژه‌) :
ئه‌م مقامه‌ له‌ هه‌موو ئه‌و ناوچه‌ و ده‌ڤه‌رانه‌ ده‌سترێ كه‌ به‌ دیالكتی كرمانجی سه‌روو ) باكوور ) ده‌په‌یڤن . له‌ گه‌ڵ مووزیك به‌ بێ ڕیتم و به‌ هه‌ڵبه‌ستی شێوه‌زاری كرمانجی سه‌روو پێشكه‌ش ده‌كرێ. ناوه‌رۆكی هه‌ڵبه‌سته‌كان ئه‌ڤینی، مێرخاسی و نیشتمانی یه‌. ده‌نگبێژانی ئه‌م هه‌وایه‌ زۆرن كه‌ ده‌كرێ ئاماژه‌ به‌ ناوی حه‌سه‌ن جه‌زراوی، محه‌ممه‌دعارف جه‌زراوی، كاویس ئاغا، مه‌ریه‌م خان، كازۆ و شوانپه‌روه‌ر بكه‌ین.

حه‌یران :
له‌ ناوچه‌كانی هه‌ولێر ، كۆیه‌ ، ڕه‌واندوز و موكریان ئه‌م شێوه‌ مقامه‌ ده‌بێژرێ و پتر له‌ سه‌ر ئه‌ڤین و كێشه‌ كۆمه‌ڵایه‌تی یه‌كانی پێوه‌ندی دار به‌ دڵداری یه‌وه‌ ده‌دوێ . هه‌ڵبه‌سته‌كانی وه‌ك به‌یت ڕێكخراون و به‌ شێوه‌زاری كرمانجی خواروو ( سۆرانی ) ن. شێوازی ئه‌م مقامه‌ش وه‌ك لاووك له‌ گه‌ڵ مووزیك به‌ بێ ڕیتم ده‌وترێته‌وه‌. هه‌ر كه‌ باسی حه‌یران كرا ئه‌م ناوانه‌ وه‌ك سه‌رتۆپی حه‌یرانبێژان به‌ حیساب دێن: ڕه‌سووڵ گه‌ردی، حه‌سه‌ن سیساوه‌یی، حه‌سه‌ن حه‌یران و ته‌نیا عاره‌ب.

به‌یت :
 
هه‌موو ناوچه‌ی موكریان ده‌گرێته‌وه‌. ناوه‌رۆكی به‌یته‌كان پتر له‌ سه‌ر مێرخاسی ، كوردایه‌تی و ئه‌ڤینی یه‌ و به‌ شێوه‌زاری كرمانجی خواروو ( سۆرانی ) ده‌دوێن . توحفه‌ی موزه‌فه‌ریه‌ كه‌ ئوسكارمان كۆی كردۆته‌وه‌ ، گه‌لێك له‌و به‌یتانه‌ی له‌ خۆ گرتووه‌. سوارۆ، لاس و خه‌زاڵ، سه‌یده‌وان، پاییزه‌ و گه‌لۆ نموونه‌ی ئه‌و به‌یتانه‌ن. شێوازی ئه‌م مقامه‌ش وه‌ك لاووك و حه‌یران له‌ گه‌ڵ مووزیك به‌ بێ ڕیتم ده‌وترێته‌وه‌. شاره‌زایانی ئه‌م چه‌شنه‌ مقامه‌ حه‌مه‌ی ئاغا، خله‌ ده‌رزی، عه‌لی خه‌ندان، ڕه‌سووڵ نادری، عه‌لی سابڵاخی (كه‌ردار)، سه‌ڵاح خزری و مسته‌فا دادارن.

چه‌مه‌ری (چه‌مه‌رانه‌ ):
 
له‌ ناوچه‌كانی ئیلام ،كرماشان و لوڕستان له‌ كاتی مردنی مێرخاسێكی بنه‌ماڵه‌یه‌ك دا وه‌ك شیوه‌ن به‌ ڕێوه‌  ده‌چێ . ئه‌م ڕێ و ڕه‌سمه‌ به‌ كۆته‌ڵ و ئاڵایی ، ده‌هۆڵ و زوڕنا ، ده‌نگبێژ (كه‌ به‌ شایه‌ر به‌ ناو بانگه‌ ) و گه‌لێك په‌راوێزی دیكه‌ به‌ڕێوه‌ ده‌برێ . جیاوازی ئه‌م شێوه‌ ئاوازه‌ له‌ مقام دا ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ خانه‌ی به‌سته‌دا خانه‌به‌ندی ده‌كرێ و هه‌م مووزیكی هه‌یه‌ و هه‌م ڕیتم . به‌ شێوه‌زاری كوردی خوار واته‌ كه‌ڵهوڕی یان كرماشانی ده‌وترێ و ده‌نگبێژ به‌ پێی پله‌ و پایه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی مردوو ، خشت

( هه‌ڵبه‌ست) ی بۆ داده‌نێ . موور یان سه‌ره‌مۆر شێوه‌ ئاوازێكی شینگێڕی ژنانه‌ كه‌ بۆ مردوو ده‌یبێژن. حه‌ی وا شێره‌ وه‌ك چه‌مه‌ری یه‌ بهڵام ژنان ده‌یخوێنن.

سۆزی گه‌رمیان :
 
له‌ ناوچه‌كانی گه‌رمیان واته‌ كه‌ركووك، كفری، دووزخورماتوو، مه‌نده‌لی، جه‌له‌ولا، خانه‌قین، زه‌هاو و ده‌ور و به‌ر ئه‌م شێوه‌ مقامانه‌ باوه‌ و به‌ سۆزی گه‌رمیان ناسراوه‌، بۆ وێنه‌ : ئه‌ڵڵاوه‌یسی ، ئای ئای ، قه‌تار و خاوكه‌ر ، خورشیدی، هیجرانی، ئه‌ڵوه‌ن و فه‌ڵای شارِخه‌م. ئه‌م ئاوازانه‌ به‌ شێوه‌زاری هه‌ورامی و هه‌ندێ جار كه‌ڵهوڕی، وه‌ك لاووك و حه‌یران له‌ گه‌ڵ مووزیك به‌ بێ ڕیتم ده‌وترێنه‌وه‌ . له‌ نێو ئه‌م مقامانه‌ دا مێژووی ئه‌ڵڵاوه‌یسی زۆر كۆنه‌ و ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌رده‌می زه‌رده‌شت و هاوشانه‌ له‌ گه‌ڵ هۆره‌ و سیاوچه‌مانه‌. لووتكه‌ی وه‌ستایی سۆزی گه‌رمیان مامۆستای نه‌مرعه‌لی مه‌ردانه‌. هه‌ر وه‌ها نه‌مران حوسه‌ین عه‌لی و خوداداد عه‌لی و پاشان حه‌سه‌ن گه‌رمیانی، سه‌ڵاح داووده‌، شوكور خه‌ییات، یه‌دوڵڵا ڕه‌حمانی و قادر ئه‌لیاسی ئه‌و ده‌نگانه‌ن كه‌ ئاشنای سۆزی گه‌رمیانن.

شایانی باسه‌ مقامی سه‌فه‌ری ناوچه‌ی سلێمانی و قه‌تاری ده‌ڤه‌ری  موكریانیش له‌ ڕیزی ئه‌و مقام و سۆزه‌كوردی یانه‌ خانه‌به‌ندی ده‌كرێن كه‌ مۆرك و شه‌قڵی كوردیان پێوه‌ دیاره‌ و هه‌ڵقوڵاوی هونه‌ری ڕه‌سه‌نی كوردیین. هه‌ر كه‌ مقامی سه‌فه‌ر به‌ ده‌نگی نه‌مر حه‌مه‌ساڵح دیلان مان گوێ لێ ده‌بێ، ده‌ست به‌جێ مه‌ڵبه‌ندی سلێمانی مان دێته‌ پێش چاو، كاتێكیش قه‌تاری نه‌مرمحه‌ممه‌د ماملێ ده‌بیستین، ده‌ڤه‌ری موكریان و جوانی ئه‌وێ مان وه‌بیر دێته‌وه‌.





نوشته شده توسط خوشه ویست در  پنجشنبه 17 اردیبهشت 1388 و ساعت 05:22 ب.ظ


() نظر
       




سلام من خوشه ویست هستم این یک وبلاگ در مورد کردکردستان، فرهنگ وآداب و رسوم ملت کرد است. از دوستانی که سر می زنند تشکر می کنم دوست عزیزم روزرین من را در گرد آوری مطالب بسیار کمک کردند متشکرم
بایگانی

 نویسندگان

خوشه ویست (149)


موضوعات

وتەی ناوداران (سخن بزرگان) (1)
شاعران معاصر کرد (شاعیرانی هاوچه‌ڕخی کورد) (2)
مطلب موقتی (مناسبتی) (1)
شیعر و قسه ی خوش * سورانی * (32)
شیعر و قسه ی خوش * کورمانجی * (10)
گه وره پیاوانی کورد(بزرگان کرد) (40)
زمانی کوردی ( زبان کردی) (32)
چیروک و داستان (3)
متفرقه (19)


 آرشیو

بهمن 1391 (1)
دی 1391 (1)
آبان 1391 (1)
شهریور 1391 (2)
تیر 1391 (1)
خرداد 1391 (2)
اردیبهشت 1391 (2)
فروردین 1391 (1)
اسفند 1390 (1)
دی 1390 (1)
آذر 1390 (1)
آبان 1390 (1)
مهر 1390 (3)
شهریور 1390 (4)
مرداد 1390 (3)
تیر 1390 (5)
خرداد 1390 (5)
اردیبهشت 1390 (4)
فروردین 1390 (2)
اسفند 1389 (5)
دی 1389 (1)
آذر 1389 (1)
آبان 1389 (2)
مهر 1389 (2)
مرداد 1389 (2)
تیر 1389 (2)
خرداد 1389 (2)
اردیبهشت 1389 (1)
فروردین 1389 (1)
اسفند 1388 (1)
بهمن 1388 (2)
دی 1388 (1)
آذر 1388 (2)
مهر 1388 (2)
شهریور 1388 (2)
مرداد 1388 (1)
تیر 1388 (2)
خرداد 1388 (3)
اردیبهشت 1388 (3)
فروردین 1388 (2)
اسفند 1387 (4)
بهمن 1387 (3)
دی 1387 (2)
آذر 1387 (4)
آبان 1387 (5)
مهر 1387 (3)
شهریور 1387 (2)
مرداد 1387 (2)
تیر 1387 (2)
خرداد 1387 (2)




لینكدونی
کامیاران و کامیارانی‌ها (-)
خویندکارانی کوردستانی زانکوی ئیلام (-)
کتابخانه هه ورامان ؛یانه وکتێبۆ هه ورامانی (-)
ژوانگه (-)
کامیاران و کامیارانی ها (-)
چوپان دروغگو (-)
کلهر (-)
کلهرستان (-)
کردستان سرزمین نیکی ها (-)
کردستان شناسی (-)
ئاپۆرە (-)
كورده‌واری (-)
رازیار (-)
هووز لک (-)
رومشگان (-)
دانلودآهنگ جدیدوقدیمی كردی (كوردی) (-)
کتیبخانه‌ی کوردی ئه‌وین (-)
نقده نه‌غه‌ده سندووس (-)
بوکی کوردستان (-)
سرشک مریوان (-)
تاریخ کردستان (-)
دل نوشته (-)
پالنگانپالنگان،كامیاران،هورامان،كورده واری (-)
اشعار و ترانه كوردی كورمانجی (-)
هورامان هانه به‌رچه‌م (-)
کوردی جنوبی (-)
آب و آفتاب و آینه (-)
سنقر و کلیایی (-)
سقز (-)
مهاباد (-)
تروسکه‌ ئاگر (-)
كورد و كوردستان (-)
هوز له‌ك(لكستان) (-)
فرهاد کرد (عکسهایی از کردستان) (-)
Lîstêk_لیستئک (کرمانج سرای) (-)
بزرگترین منبع اطلاع رسانی کردستان (-)
شاباد (-)
سومای چاو (-)
مه‌کویه‌کی روشنبیری و هونه‌رییه بو گه‌نجان (-)
نه رمه واڵه ی کوردی بۆ ویندۆز (-)
کاردو kardu (-)
عاشق کردستان (-)
شبدر سیراب (-)
لرستان ما (-)
فرهنگ و تاریخ و هنر كردی (-)
مانگه شه‌وی له‌لیلاخ (-)
سرزمین آفتاب (-)
zeryaw (-)
ساخت وبلاگ كردی (كوردی بلاگ ) (-)
دیدنیهای ایلام (-)
خوناوكه (-)
ئه‌زمه‌ڕ سیاسی و رۆشنبیری (-)
XELWET - خه‌ڵوه‌ت (-)
كلیم الله توحدی (-)
سه‌ریوان (گیلانغرب) (-)
شووشه (-)
ژیرو (-)
ده نگێك بۆ ئاواته کان (-)
هاودڵی (-)
فرمیسک(فرهنگ و هنر کردستان) (-)
کردان شیراز (-)
پایگاه اطلاع رسانی تلاطم (-)
توسعه دهندگان علم (-)
ژانی گه‌ل (-)
آشنایی با مسائل فرهنگی کرد (-)
هاستینگ کردی (-)
بانکول (-)
سوران بلاگ (-)
فرهنگی(کردستان) (-)
اتفاقا ما.... (-)
تارنگار کوردهای کورمانج (-)
آوای کرد (-)
کرد امروز (-)
بزرگترین سایت تفریحی کردستان (-)
سه‌یران (-)
کردهای قزوین (-)
شیعری کوردی (-)
تهران 7 فروم (-)
تاریخچه کرد (-)
حه‌وت کانی (-)
زه‌رده په‌ری گول (-)
پاییز (-)
زیبای خفته (-)
کرد و کردستان (-)
کونه کورد (-)
په یڤ (-)
ناجی ملت کرد (-)
بهار اشعار (-)
شیعر کوردی (-)
اهل سنت (-)
آرشیو لینكدونی




جستجو

جستجو در بلاگ






مطالب گذشته وبلاگ

  حسین تقدیسی

  کاردوک

  تاریخچه خط کوردی

  زندگینامه فقی تیران

  مناجات کوردی ( شعر کورمانجی )

  نگاهی تاریخی به وضعیت کردهای ایران

  ماههای سال در زبان کوردی

  معرفی ایلات جلالی و شكاك

  زندگینامه وه‌لی دیوانه

  شعر زیبای مادر (كورمانجی)

  فلسفه رقص كردی و انواع رقص كردی

  گذری بر تاریخ هورامان

  طبقه بندی زبانهای دنیا

  كردهای شیراز

  طایفه بارزانی

  استاد هادی ضیاالدین (مجسمه ساز)

  فرهنگهای كردی (فرهنگ لغت)

  معرفی دلدار(شاعر كورد)

  معرفی چند زن روشنفكر كرد

  منطقه موكریان

  كردهای ایلام

  شعر (Durî te )

  نقده همیشه كردستان

  كردهای ارومیه

  زندگینامه مام وه‌ستا گوران

  SMS اس ام اس کردی (کوردی)

  آیین در کردستان

  لکی

  کردهای ایلام (1)

  شعر (لهجه کرمانشاهی)

  امپراتوری ماد

  حه‌سه‌ن سه‌لاح سوران(حسن صلاح سوران)

  شرف خان بدلیسی

  ئه‌مشه‌و(شیعر)

  سید خلیل عالی نژاد

  زن کرد از دید نویسندگان

  معروف کوکه ای

  بابرده‌ڵه (شعر)

  قاله مه‌ره

  محمد قاضی

  كۆڵه‌كه‌كانی گۆرانی كوردی

  جگه‌رخوین (شاعر و نویسنده)

  کردستان یک رویا

  مه ستانه

  لی‌کولینه‌وه‌یک له سه‌ر نه‌وروز

  کیژی کا فروش

  خوشه‌ویستی له نیوان رواله‌ت و جه‌وهه‌ر دا

  شعر نیشتمان (وطن) به لهجه فیلی

  مستوره ئه‌رده‌لان (اردلان)

  هه‌تاوه‌ خه‌واڵۆكانی وڵاتی من

  کرمانشاه و دلیل فارسی حرف زدن

  نامه‌ی پدر و مادری برای فرزندانشان

  نوشتن با الفبای کردی یا لاتین؟

  زندگینامه سید علی اصغر کردستانی

  امپراتوریهای کرد بخش دوم

  چند شعر زیبای کردی

  امپراتوریهای کرد بخش اول

  شعرای هورامان

  جه‌لاد(شعر سورانی)

  سه‌‌ره‌تایه‌ک بۆ مێژوو

  نام شهرهای کردستان از کجا آمده؟

  زن کرد(ژنی کورد)

  ئه‌خته‌ر‌کچی کوردی چاو‌مه‌ست(شعر سورانی)

  زندگینامه احمد خانی (دانلود کتاب مم و زین)

  شعر سورانی(ئه‌من ئه‌ی نیشتمان توم هه‌ر له‌بیره)

  لباس کردی+عکس

  مراسم پیر شالیار(اورامان)

  زندگینامه شوان پرور

  شعر کردی سورانی(نه عه‌ره‌بم به ایرانی نه تورکیکی شاخستانی)

  ساختار دستوری زبان کردی

  زندگینامه پوران درخشنده

  هه‌شت دروی دایه (مطلب جالب)

  شعر کردی سورانی(دایه)

  بررسی موسیقی کردی

  شعر کردی سورانی(کانی)

  بررگان کرد(باستان و جهان)

  كردستان در دوره ­ی اسلامی

  شعر کردی سورانی(بهار)

  تاریخچه رقص کردی

  وی زالم(شعر کرمانجی)

  کردستان در دوران باستان

  شعری عاشقانه

  مطلبی حکمت آموز

  زندگینامه قانع

  زندگینامه نالی

  تو گوت از گولم(شعرکرمانجی+ترجمه)

  امید کردستانی(معاون ارشد گوگل)

  که‌س به وه‌ی نالا ئازایی(داستان کردی)

  زندگینامه شرکو بی‌کس

  زندگینامه حسن زیرک





آمار وبلاگ
بازدید های امروز :
بازدید های دیروز :
كل مطالب :
كل بازدید ها :





قالب توسط :صابر كردستانچی






Online User